H.M. - 23 september 2012

Reageren? | Berichten lezen? ( 0 )

De ode is niet meer dan een herinnering aan roemruchtere tijden waarin leden van het huis van Oranje nog een stevige vinger in de staatspap hadden. En zo introduceert Tuymans de twijfel, een exacte weergave van zo’n verheerlijking is immers niet meer van deze tijd. Op die wijze heeft hij ook de koningin geportretteerd, niet flatteus, niet geïdealiseerd, zoals te doen gebruikelijk in een ouderwets staatsieportret, maar van vlees en bloed. Een statige, maar ook kwetsbare, oudere vrouw, weergegeven in bestorven kleuren, om niet te zeggen in een grijsblauwe zweem, met opmerkelijk blauw omrande ogen en koninklijk gevouwen handen. Is dit een vorstin of de tanende macht van een koningshuis? H.M. is kortom gepast kritisch. De koningin, die het nieuwe Stedelijk zaterdag 22 september opent, is natuurlijk op de hoogte gebracht van het portret dat Tuymans van haar maakte. Zij is een liefhebster van de kunsten en heeft kennelijk haar consent gegeven. Dat een van haar adviseurs, oud staatsraad Jan Maarten Bol, deze week in NRC Handelsblad zijn zegen uitsprak over het schilderij is daar een teken van. Dat pleit voor haar smaak, intelligentie en gevoel voor moderne verhoudingen. H.M. had op geen beter tijdstip in het museum kunnen hangen: net op het veelzeggende moment dat de rol van de koningin tijdens de formatie van een nieuw kabinet is uitgespeeld. Er zijn in de geschiedenis van de kunst maar weinig staatsieportretten die de tanende invloed van een vorst zo geraffineerd in beeld brengen. Het Stedelijk heeft met H.M. een fraai teken van de tijd in huis gehaald.